Στην κόψη του ξυραφιού ακροβατούν Πορτογαλία και Ιρλανδία προκειμένου να επιτύχουν τους επίπονους στόχους δημοσιονομικής προσαρμογής και μεταρρυθμίσεων που τους έχουν επιβάλει οι ξένοι πιστωτές.
Στις τελευταίες επισκέψεις της στις δύο χώρες το καλοκαίρι, η τρόικα έδωσε τα εύσημα στις κυβερνήσεις για την πρόοδό τους ανάβοντας το «πράσινο φως» για τις επόμενες δόσεις των δανείων τους. Ομως τα πράγματα δείχνουν να δυσκολεύουν στη συνέχεια, καθώς τα μέτρα λιτότητας και η δύσκολη διεθνής συγκυρία χτυπούν τις οικονομίες τους, μειώνουν τα φορολογικά έσοδα και θέτουν σε αμφιβολία την ομαλή υλοποίηση των προγραμμάτων προσαρμογής.
Η προειδοποίηση του κεντροδεξιού προέδρου της Πορτογαλίας Ανιμπαλ Καβάκο Σίλβα πριν από 10 ημέρες, ότι η χώρα πρέπει να κάνει σκληρότερες θυσίες, που θα διαρκέσουν για μια γενιά, διαφορετικά θα υποχρεωθεί να αναζητήσει νέο πακέτο βοήθειας, αυτό τουλάχιστον επιβεβαιώνει.
Εχοντας διαπιστώσει εκτροχιασμό, η κυβέρνηση κόβει από το 2012 το δώρο διακοπών και Χριστουγέννων στους δημόσιους υπαλλήλους με μισθό άνω των 1.000 ευρώ, ενώ εξετάζει το ενδεχόμενο έκτακτης εισφοράς για τις επιχειρήσεις με κέρδη άνω των 10 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα θα επιτρέψει την αύξηση του χρόνου εργασίας στον ιδιωτικό τομέα κατά 30 λεπτά τη μέρα την επόμενη διετία ώστε να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα...
Η Πορτογαλία βάσει του μνημονίου που υπέγραψε με τους δανειστές της τον περασμένο Μάιο υποχρεούται να μειώσει το δημόσιο έλλειμμά της στο 5,9% του ΑΕΠ φέτος, στο 4,5% το 2012 και στο 3% το 2013.
Ωστόσο λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων της, η κυβέρνηση ανακάλυψε μαύρη τρύπα 3 δισ. ευρώ. Αποτέλεσμα ήταν το αρχικό έλλειμμα του 2010 να αναθεωρηθεί στο 9,8% του ΑΕΠ αντί του αρχικά ανακοινωθέντος 9,1%.
Στην αυγουστιάτικη επιθεώρησή της -την πρώτη τριμηνιαία για την πορεία του μνημονίου δανεισμού της χώρας με 78 δισ. ευρώ- η τρόικα «χάιδεψε» την κυβέρνηση λέγοντας ότι το πρόγραμμα προσαρμογής βρίσκεται σε καλό δρόμο και ότι ο φετινός στόχος μείωσης του ελλείμματος θα επιτευχθεί.
Υπενθύμισε όμως από την άλλη πλευρά την ανάγκη αύξησης της παραγωγικότητας και βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας, που θα επιτευχθούν εν μέρει με τη μείωση του ρόλου του κράτους στην οικονομία. Στο πλαίσιο αυτό, επέστησε την προσοχή στην κυβέρνηση για τις συμφωνηθείσες μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας (διευκόλυνση απολύσεων, ενίσχυση του ανταγωνισμού στα κλειστά επαγγέλματα, μείωση των εργοδοτικών εισφορών, ευέλικτα ωράρια).
Τα μέτρα αυτά βουλιάζουν ήδη την οικονομία στην ύφεση. Η κυβέρνηση προβλέπει πλέον συρρίκνωση του ΑΕΠ κατά 1,8% φέτος και κατά 2,3% το 2012, ενώ η κεντρική τράπεζα μείωση της ιδιωτικής κατανάλωσης και της εγχώριας ζήτησης κατά 3,8% και 5,2% αντίστοιχα φέτος και κατά 3,6% και 4,8% το 2012. Την ίδια στιγμή η επίσημη ανεργία ξεπερνά το 12% χτυπώντας το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 30 ετών, το 20% του πορτογαλικού λαού ζει κάτω από το όριο της φτώχειας και ένα εκατομμύριο ηλικιωμένοι επιβιώνουν με λιγότερα από 280 ευρώ το μήνα.
Εύθραυστη είναι η κατάσταση και στην Ιρλανδία. Η τρόικα, που βρίσκεται αυτές τις ημέρες στο Δουβλίνο για την τακτική τριμηνιαία επιθεώρηση του προγράμματος προσαρμογής, υποστήριξε στην προηγούμενη επίσκεψή της ότι το δημόσιο έλλειμμα μειώνεται ταχύτερα από ό,τι προέβλεπε το πρόγραμμα προσαρμογής, η αναδιάρθρωση του τραπεζικού τομέα επιτυγχάνεται με γοργούς ρυθμούς και ότι η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας βελτιώνεται. Εναντι δανείου 78 δισ. ευρώ η Ιρλανδία συμφώνησε με τον περασμένο Νοέμβριο σε πρόγραμμα λιτότητας συνολικού ύψους 15 δισ. ευρώ -μέσω μείωσης των δημοσίων δαπανών κατά 10 δισ. ευρώ και αύξησης των φορολογικών εσόδων κατά 5 δισ. ευρώ.
Στόχος των μέτρων που ελήφθησαν ήταν να μειωθεί το δημόσιο έλλειμμα στο 9,1% του ΑΕΠ το 2011, στο 8,6% το 2012 και στο 3% ως το 2014. Η κυβέρνηση προβλέπει ότι αυτό θα προσεγγίσει το 10% του ΑΕΠ φέτος έναντι 12% το 2010 ή 32% συμπεριλαμβανομένης και της διάσωσης του τραπεζικού συστήματος. Παρά τα εύσημά του, το ΔΝΤ προέβλεπε όμως τον περασμένο Ιούνιο ότι το έλλειμμα δεν πρόκειται να υποχωρήσει κάτω από το 3% του ΑΕΠ πριν από το 2017.
Την ίδια στιγμή η οικονομία δείχνει ότι έπειτα από 3 χρόνια βαθιάς ύφεσης θα κινηθεί φέτος σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης, 1% σύμφωνα με την κεντρική τράπεζα. Ωστόσο, ο ιρλανδός υπουργός Οικονομικών Μάικλ Νούναν προειδοποίησε τις προηγούμενες ημέρες για επιβράδυνση στο β' εξάμηνο λόγω της δυσμενούς συγκυρίας στην παγκόσμια οικονομία.
Ετσι ο στόχος της κυβέρνησης για μέση ανάπτυξη 2,3% στο διάστημα 2011-2014 και επιστροφή της χώρας στις αγορές το 2012 θεωρείται πλέον υπεραισιόδοξος. Στο πλαίσιο αυτό το Συμβούλιο Δημοσιονομικής Πολιτικής -που δημιουργήθηκε με τη συμφωνία δανεισμού από Ε.Ε., ΕΚΤ και ΔΝΤ και αποτελείται από 5 οικονομολόγους- κάλεσε την κυβέρνηση να επιβάλει πρόσθετα μέτρα λιτότητας προκειμένου να μειώσει ακόμη περισσότερο το έλλειμμα το 2015 σε 1% από 2,8%.
Προτείνει μεγαλύτερες περικοπές δαπανών και αυξήσεις φόρων ύψους 4,4 δισ. ευρώ για το 2012 έναντι 3,6 δισ. ευρώ που είχε εξαγγείλει η κυβέρνηση. Την ίδια στιγμή όμως η κοινωνία βουλιάζει. Οι περικοπές στις δημόσιες δαπάνες, οι συνεχείς μειώσεις μισθών, οι ελεύθερες απολύσεις, η καταστροφή του Εθνικού Συστήματος Υγείας εντείνουν την κοινωνική αποσάθρωση.
Του ΜΠΑΜΠΗ ΜΙΧΑΛΗ-ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
ΠΡΕΖΑ TV
16-10-2011
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου