Η ΕΝΙΣΧΥΣΗ της χρηματοδοτικής δύναμης του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής σταθερότητας (EFSF) με σκοπό την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της κρίσης χρέους στην ευρωζώνη, συμπεριλαμβανομένης της κεφαλαιακής ενίσχυσης των ευρωπαϊκών τραπεζών, βρίσκεται ψηλά στη λίστα προτεραιοτήτων της Γερμανίας και της Γαλλίας που κινούν τα νήματα.
Το EFSF, το οποίο λειτουργεί σήμερα ως μια μικρή ανώνυμη εταιρεία με λίγα άτομα προσωπικό και έδρα το Λουξεμβούργο, μπορεί πλέον, μετά την επικύρωση των αλλαγών στη λειτουργία του από τα 17 εθνικά Κοινοβούλια των χωρών-μελών της ευρωζώνης, να δανείσει μέχρι 440 δισ. ευρώ έχοντας εγγυήσεις ύψους 780 δισ. ευρώ από τα κράτη-μέλη με πιστοληπτική αξιολόγηση «ΑΑΑ».
Οι εγγυήσεις υπερκαλύπτουν το ποσό που μπορεί να δανεισθεί και να δανείσει κατά 160%, με αποτέλεσμα τα ομόλογά που εκδίδει να θεωρούνται πολύ ασφαλή και να αξιολογούνται επίσης με «ΑΑΑ».
Ομως οι εγγυήσεις προσμετρώνται στο δημόσιο χρέος κάθε χώρας και επομένως η αύξησή τους, που θα μπορούσε να ενισχύσει τη δύναμη πυρός του EFSF, δεν είναι δημοφιλής με τις κυβερνήσεις και τους φορολογουμένους κάποιων χωρών. Είναι μάλιστα πιθανόν η παροχή επιπλέον κρατικών εγγυήσεων προς το EFSF σε μεγάλη έκταση να οδηγήσει σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής διαβάθμισης κάποιων χωρών με σχετικά υψηλό δημόσιο χρέος προς το ΑΕΠ -π.χ. η Γαλλία- και σε αύξηση του κόστους δανεισμού των ιδίων.
Το EFSF μπορεί να παρεμβαίνει πλέον στην αγορά προληπτικά για να αποφευχθούν τα χειρότερα, χωρίς δηλαδή να χρειάζεται να ζητήσει μια χώρα χρηματοδοτική στήριξη από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ για να μπορεί να επέμβει όπως γινόταν πριν.
Το ίδιο μπορεί επίσης να δανείζει κυβερνήσεις κρατών που δεν μετέχουν σε οικονομικό πρόγραμμα εγκεκριμένο από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ για να ανακεφαλαιοποιήσουν τις τράπεζές τους.
Κομβικός ρόλος
Ο ρόλος του EFSF είναι πλέον κομβικός από τη στιγμή που η ευρωζώνη δείχνει να μην επιλέγει τη λύση της δημοσιονομικής ένωσης και της έκδοσης ευρωομολόγων, τουλάχιστον προς το παρόν, και η ΕΚΤ δεν επιθυμεί να χρηματοδοτήσει μέρος των κρατικών χρεών.
Η τρίτη επιλογή της αναδιάρθρωσης του δημοσίου χρέους της Ελλάδας και ίσως κάποιας άλλης χώρας/χωρών της περιφέρειας και ο κίνδυνος μετάστασης της κρίσης σε άλλες χώρες της ευρωζώνης καθιστούν τον ρόλο του EFSF πολύ σημαντικό σε οποιαδήποτε λύση επιλέξουν η Γερμανία με τη Γαλλία.
Ομως είναι κοινώς αποδεκτό ότι η χρηματοδοτική δύναμη του EFSF πρέπει να αυξηθεί πολύ περισσότερο από τα 440 δισ. ευρώ που είναι σήμερα για να εκπληρώσει το ρόλο του στο πλαίσιο της τρίτης λύσης των αναδιαρθρώσεων χρέους.
Ηδη, το EFSF έχει «χρεωθεί» με την παροχή δανείων ύψους 147 δισ. ευρώ προς την Ελλάδα και τις άλλες χώρες της ευρωπεριφέρειας.
Αν ήταν να δανείσει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επιπλέον 200 δισ. ευρώ για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών τους όπως εκτιμά το ΔΝΤ, το εναπομείναν ποσό για παρεμβάσεις στη δευτερογενή αγορά ομολόγων περιορίζεται δραματικά.
Ακόμη κι αν δεν συμμετείχε στην ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, το εναπομείναν ποσό είναι πολύ μικρό όταν συγκρίνεται με την ονομαστική αξία των ιταλικών και ισπανικών ομολόγων ύψους 1,5 τρισ. ευρώ και 634 δισ. ευρώ αντίστοιχα.
Επομένως, η ενίσχυση της δύναμης του EFSF είναι εκ των ων ουκ άνευ. Ομως η άρνηση της Γερμανίας και άλλων χωρών να παράσχουν επιπλέον κρατικές εγγυήσεις αφήνει ανοικτό μόνο τον δρόμο της μόχλευσης των υφιστάμενων κεφαλαίων του. Να χρησιμποιηθούν δηλαδή τα κεφάλαια αυτά ως «εγγύηση» ώστε να «αβγατίσουν» είτε μέσω έκδοσης ομολόγων ή με άλλη μέθοδο.
1 Μια πρόταση για την ενίσχυση των κεφαλαίων του EFSF μέσω μόχλευσης ήταν εκείνη που προέβλεπε την εγγύηση των ζημιών που θα μπορούσε να υποστεί η ΕΚΤ από τις παρεμβάσεις της στη δευτερογενή αγορά ομολόγων. Σ' αυτή την περίπτωση τα 440 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για αγορές ομολόγων ύψους 2 τρισ. ευρώ από την ΕΚΤ.
Σε αντίθεση με το EFSF που πρέπει να δανεισθεί πρώτα στις αγορές και μετά να παρέμβει, αγοράζοντας ομόλογα, η ΕΚΤ έχει το πλεονέκτημα ότι μπορεί να παρέμβει ανά πάσα στιγμή. Ομως οι Γερμανοί είναι κάθετα αντίθετοι, επικαλούμενοι διαφόρους λόγους, π.χ. προβλήματα με το συνταγματικό δικαστήριο, οπότε η πρόταση έχει μάλλον απορριφθεί.
2 Μια άλλη πρόταση που μπορεί να γίνει αποδεκτή αλλά δεν λύνει άμεσα το πρόβλημα είναι να τεθεί σε λειτουργία νωρίτερα από το 2012 ο μόνιμος ευρωπαϊκός μηχανισμός σταθερότητας ESM που θα διαδεχθεί το προσωρινό EFSF.
3 Η Ε.Ε. και το ΔΝΤ να συνεισφέρουν εξ ημισίας στα προγράμματα στήριξης, από δυο-τρίτα η ευρωζώνη και ένα τρίτο το ΔΝΤ που είναι σήμερα, με τη συμμετοχή της Ε.Ε. στο EFSF να παραμένει αμετάβλητη στα 440 δισ. ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι η δύναμη πυρός των 750 δισ. ευρώ από την Ε.Ε. και το ΔΝΤ θα αυξανόταν στο 1 τρισ. ευρώ. Είναι όμως εξαιρετικά αμφίβολο αν χώρες όπως η Βραζιλία, η Ρωσία, η Ινδία κ.λπ. θα συμφωνούσαν σε κάτι τέτοιο.
4 Χώρες της Ε.Ε. που δεν συμμετέχουν στην ευρωζώνη αλλά διαθέτουν πιστοληπτική διαβάθμιση «ΑΑΑ» όπως η Σουηδία, η Δανία και η Βρετανία να ενισχύσουν είτε το EFSF με νέα κεφάλαια είτε να το κάνουν με κάποιον άλλο τρόπο, π.χ. μέσω διμερούς συμφωνίας. Μερικές απ' αυτές παρέχουν ήδη διμερή δάνεια στήριξης στην Ιρλανδία.
5 Να αυξηθούν οι κρατικές εγγυήσεις προς το EFSF και επομένως η δυνατότητα παροχής δανείων από το ίδιο με τη συμμετοχή χωρών που δεν διαθέτουν πιστοληπτική διαβάθμιση «ΑΑΑ».
Ομως οι χώρες με διαβάθμιση «ΑΑΑ» δεν ενθουσιάζονται απ' αυτό το ενδεχόμενο γιατί φοβούνται ότι θα επηρεαστεί αρνητικά η πιστοληπτική τους αξιολόγηση.Του ΔΗΜ. ΚΟΝΤΟΓΙΑΝΝΗ dkgianis@enet.gr-ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ
ΠΡΕΖΑ TV
16-10-2011
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου